مهریه و نفقه

با وقوع عقد نکاح، مهریه حق زن می‌شود. برای مطالبه لازم نیست حتماً طلاق گرفته باشید؛ مگر در مهریه عندالاستطاعه که اثبات توانایی مالی زوج نقش پررنگ‌تری دارد.

عندالمطالبه یعنی پس از مطالبه زن، شوهر باید بپردازد مگر اعسار ثابت شود. عندالاستطاعه یعنی پرداخت منوط به استطاعت مالی مرد است و بار اثبات توانایی معمولاً سنگین‌تر روی دوش مطالبه است.

در رویه اجرای محکومیت‌های مالی، تا سقف مشخصی از سکه ضمانت اجراهای شدیدتر اعمال می‌شود. برای مازاد بر آن، تمکن مالی زوج اهمیت پیدا می‌کند. عدد و جزئیات اجرا را باید با وضعیت روز پرونده و شعبه سنجید؛ این سقف مهریه را از بین نمی‌برد.

یعنی مرد محکوم‌به، توان پرداخت یکجای مهریه را ندارد. اعسار دین را پاک نمی‌کند؛ دادگاه در صورت پذیرش معمولاً پیش‌قسط و اقساط تعیین می‌کند. فهرست اموال، نقل‌وانتقالات و شهادت شهود در این ادعا محوری است.

بستگی به نوع بذل و سند آن دارد. ابراء، بذل در طلاق خلع و مصالحه شرایط متفاوتی دارند. بخشش شفاهی یا پیامک مبهم اغلب کافی نیست. قبل از امضا در دفترخانه یا دادگاه، متن را دقیق بخوانید.

اگر مهریه در سند رسمی ازدواج آمده باشد، غالباً می‌توان از طریق اجرای ثبت اقدام کرد. دادگاه مسیر موازی یا تکمیلی است؛ به‌ویژه وقتی مال، اعسار، توقیف یا مسائل مرتبط با طلاق در میان باشد. انتخاب مسیر به سرعت، هزینه و نوع اموال بستگی دارد.

در صورت وجود حکم یا اجراییه و فراهم بودن شرایط قانونی محکومیت مالی، جلب مطرح می‌شود. اگر اعسار پذیرفته شود یا مالی برای توقیف باشد، مسیر عوض می‌شود. تهدید کلی جای بررسی پرونده را نمی‌گیرد.

اگر مهریه وجه رایج باشد، معمولاً با شاخص بانک مرکزی به نرخ روز محاسبه می‌شود. اگر سکه یا مال معین باشد، همان مال موضوع حکم است مگر توافق دیگری شده باشد. نوع مهریه در سند ازدواج تعیین‌کننده است.