دعاوی ملکی

علی‌الاصول خلع ید از مال غیرمنقول فرع بر مالکیت است و رویه غالب سند رسمی یا حکم اثبات مالکیت می‌خواهد. خریدار قولنامه‌ای معمولاً باید الزام به تنظیم سند و تحویل مبیع را مطرح کند، نه خلع ید به‌تنهایی.

خیر. سرقفلی حق بر منافع و کسب است. عرصه و اعیان مال مالک باقی می‌ماند مگر جداگانه خریده شود. سند عادی سرقفلی برای ادارات و دعوا ضعیف‌تر از سند رسمی است.

اگر انتقال قانونی انجام شده و مالک از حضور در دفترخانه خودداری می‌کند، غالباً دعوای الزام به تنظیم سند رسمی اجاره/منافع مطرح می‌شود. اظهارنامه و گواهی عدم حضور مقدمه مفیدی است. ورثه مالک باید طرف دعوا قرار گیرند.

تخلیه معمولاً برای رابطه استیجاری است. خلع ید برای تصرف غاصبانه و منوط به مالکیت. اگر قرارداد اجاره دارید، عنوان غلط پرونده را رد یا طولانی می‌کند.

اگر در قرارداد صریح آمده و تخلف طرف ثابت شود، غالباً قابل مطالبه است. دادگاه ممکن است تناسب را بسنجد. وجه التزام جایگزین تنظیم سند نمی‌شود مگر چنین توافق شده باشد.

هر دو مسیر در قانون پیش‌بینی شده و ارکان متفاوت دارند. سبق تصرف، عدوانی بودن و غیرمنقول بودن در کیفری مهم است. انتخاب مسیر به ادله و هدف (رفع تصرف سریع یا اثبات مالکیت) بستگی دارد.

لزوماً خیر؛ اما ریسک تنظیم سند، وام و پایان کار را بالا می‌برد. شرط فسخ یا وجه التزام مرتبط با پایان‌کار را باید در متن دید. استعلام قبل از پرداخت سنگین عاقلانه‌تر از دعوای بعدی است.

وقتی کسی مال شما را بدون اذن به‌عنوان مال خود می‌فروشد، عنوان کیفری فروش مال غیر مطرح می‌شود. خریدار باحسن‌نیت و سند رسمی مسیر حقوقی ابطال و خلع ید را جدا می‌کند. وکیل املاک باید این دو مسیر را قاطی نکند.